Phát triển nền nông nghiệp theo hướng "thuận thiên" mang tính bền vững sẽ đem lại nguồn thu nhập ổn định cho nông dân
ĐBSCL được xem là vựa lúa, vựa trái cây và vựa thủy sản của cả nước. Tuy nhiên, thu nhập bình quân đầu người nơi đây vẫn còn khá khiêm tốn so với tiềm năng và lợi thế của vùng đất "chín rồng".
Đạt tiêu chuẩn nông nghiệp sinh thái
Các tỉnh, thành ĐBSCL được thiên nhiên ưu ái với hệ sinh thái ngọt, mặn, lợ đan xen và đất đai màu mỡ nên các mô hình phát triển kinh tế cũng khá đa dạng. Trong đó, mô hình sản xuất lúa - tôm (một vụ lúa và một vụ tôm) trên cùng diện tích đã đem lại hiệu quả kinh tế khá cao.
Mô hình sản xuất lúa - tôm ở ĐBSCL đã giúp người dân nâng cao thu nhập
Theo thống kê của Tổng cục Thủy sản, năm 2022, diện tích nuôi tôm toàn vùng ĐBSCL đạt 747.000 ha. Trong đó, diện tích tôm - lúa khoảng 190.000 ha, tập trung tại các tỉnh Cà Mau, Kiên Giang, Bạc Liêu, Sóc Trăng, Bến Tre và Trà Vinh. Sản lượng tôm thương phẩm từ mô hình này mang lại trên 120.000 tấn. Tùy vào đặc điểm từng địa phương mà mô hình tôm - lúa được áp dụng theo cách nuôi quảng canh truyền thống, quảng canh cải tiến hay nuôi tôm sú luân canh trồng lúa.
Ông Đinh Tấn Công - ngụ huyện Phước Long, tỉnh Bạc Liêu - cho hay ông đã gắn bó với mô hình "con tôm ôm cây lúa" hàng chục năm nay. Mô hình này đã giúp ông thu về lợi nhuận trên 250 triệu đồng/năm từ việc bán tôm thương phẩm và lúa.
Theo ông Công, sau Tết âm lịch, ông và người dân địa phương đồng loạt mua tôm sú giống về thả nuôi, khoảng 6 tháng thì thu hoạch. Sau đó, người dân tát cạn nước trong vuông để phơi đất, lấy nước vào rồi xổ ra để rửa độ mặn còn sót... Tiếp đến, họ sạ lúa và thả thêm tôm càng.
"Lúa ST24 và ST25 phù hợp với đất nhiễm mặn nên đa phần nông dân đều chọn giống này. Trung bình, năng suất lúa đạt khoảng 7-8 tấn/ha. Gạo ST24 và ST25 được đánh giá là ngon nhất, nhì thế giới nên luôn bán được giá cao. Nhờ mô hình này mà tôi và người dân nơi đây có nguồn thu nhập khá" - ông Công phấn khởi.
Ông Mai Văn Trịnh, Viện trưởng Viện Môi trường nông nghiệp - Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam, cho biết sản xuất theo mô hình lúa - tôm đã đạt được tiêu chuẩn nông nghiệp sinh thái, mang tính đa dạng cao. Mô hình này cũng góp phần làm giảm phát thải khí nhà kính, sản phẩm sẽ được dán nhãn xanh nên có giá bán cao hơn các mặt hàng thông thường.
Nhiều chuyên gia cho rằng mô hình sản xuất lúa - tôm có quan hệ hỗ trợ, tương tác nhau. Cụ thể, chất thải hữu cơ và một số khoáng vi lượng tồn tại khi nuôi tôm là nguồn dinh dưỡng lý tưởng để lúa phát triển. Bên cạnh đó, rơm, rạ từ lúa là nguồn thức ăn cho tôm, giúp chúng phát triển nhanh và mau lớn, đồng thời góp phần hạn chế tình trạng ô nhiễm môi trường nước. Mô hình này giúp nông dân giảm chi phí sản xuất, tạo nên sản phẩm sạch, tăng lợi nhuận vì không dùng thuốc hóa học, phân bón...
Theo các chuyên gia, việc mở rộng quy mô hay chọn cây, con giống cần phải phù hợp với điều kiện thực tế ở từng địa phương nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn. Nền nông nghiệp phát triển theo hướng "thuận thiên" sẽ mang tính bền vững và đem lại hiệu quả cao cho người dân.
