Chuẩn hóa vùng trồng: Gia Lai chủ động chuyển mình
Gia Lai thể hiện rõ quyết tâm tái cấu trúc ngành nông nghiệp theo hướng bền vững, lấy mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói làm nền tảng cốt lõi.
Quyết tâm tái cấu trúc ngành nông nghiệp
Trong bối cảnh thị trường xuất khẩu ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn về truy xuất nguồn gốc, kiểm dịch thực vật và an toàn thực phẩm, tỉnh Gia Lai đang thể hiện rõ quyết tâm tái cấu trúc ngành nông nghiệp theo hướng bền vững, lấy mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói làm nền tảng cốt lõi để nâng cao năng lực cạnh tranh.
Nhiều vườn cây chủ lực ở Gia Lai đã xây dựng được mã số vùng trồng. Ảnh: Tuấn Anh.
Thực tế cho thấy những năm gần đây, tỉnh Gia Lai đã tập trung đẩy mạnh xây dựng và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói theo hướng bài bản, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về truy xuất nguồn gốc, kiểm dịch thực vật và an toàn thực phẩm.
Đến nay, toàn tỉnh đã có 348 mã số vùng trồng với diện tích hơn 11.100 ha, trong đó 293 mã phục vụ xuất khẩu với diện tích trên 10.650 ha. Các mã số vùng trồng được tập trung vào những cây trồng chủ lực như chuối, sầu riêng, chanh dây, khoai lang, mít, dưa hấu, xoài, thanh long… Đây đều là những sản phẩm có tiềm năng xuất khẩu lớn, đang từng bước khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.
Bên cạnh đó, Gia Lai đã có 40 mã số cơ sở đóng gói trái cây xuất khẩu với công suất đạt khoảng 1.650 - 1.800 tấn quả tươi mỗi ngày. Đây là hệ thống hạ tầng quan trọng giúp đảm bảo nông sản sau thu hoạch được xử lý, phân loại, đóng gói theo đúng quy chuẩn của từng thị trường.
Gia Lai cũng đang tích cực mở rộng vùng trồng đạt chuẩn, đã hoàn thiện hồ sơ đề nghị cấp thêm 134 mã số vùng trồng với diện tích hơn 2.700 ha. Điều này cho thấy chiến lược phát triển không dừng lại ở kết quả hiện tại mà hướng đến mở rộng quy mô, tăng vùng nguyên liệu đạt chuẩn phục vụ xuất khẩu lâu dài.
Chanh dây ở Gia Lai hiện có 43 mã số vùng trồng đã được cấp với tổng diện tích hơn 1.150 ha. Ảnh: Tuấn Anh.
Ông Trần Xuân Khải, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Gia Lai cho biết, để phát triển mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói theo hướng bền vững, đơn vị thường xuyên triển khai công tác tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật cho người dân, HTX trên địa bàn.
Nội dung hướng dẫn kỹ thuật tập trung vào các quy định kiểm dịch thực vật, tiêu chuẩn an toàn thực phẩm của từng thị trường cũng như quy trình thiết lập, giám sát vùng trồng và cơ sở đóng gói. Việc kiểm tra, giám sát định kỳ đối với các mã số đã được cấp cũng được tăng cường, qua đó giúp duy trì sự tuân thủ và hạn chế rủi ro trong xuất khẩu.
“Trước yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế, việc chuẩn hóa mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói không chỉ là bắt buộc mà còn là cơ hội để ngành nông nghiệp Gia Lai tái cấu trúc theo hướng hiện đại, minh bạch và bền vững. Khi các mắt xích từ sản xuất đến đóng gói được kiểm soát chặt chẽ, nông sản Gia Lai sẽ có thêm lợi thế cạnh tranh trên bản đồ xuất khẩu nông sản toàn cầu”, ông Khải nhấn mạnh.
Chuyển biến mạnh mẽ từ thực tiễn sản xuất
Một trong những điểm sáng trong quá trình chuẩn hóa mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói tại Gia Lai là sự thay đổi rõ nét trong tư duy của doanh nghiệp, HTX và nông dân.
Ghi nhận thực tế cho thấy nhiều HTX trên địa bàn tỉnh đang chủ động chuyển mình, mạnh dạn áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất quốc tế nhằm đáp ứng yêu cầu xuất khẩu.
Cây sầu riêng ở Gia Lai hiện có 67 mã số vùng trồng đã được cấp với tổng diện tích trên 1.500ha. Ảnh: Tuấn Anh.
Tại xã Chư Păh, ông Lê Văn Thành (tổ 3) là một trong những nông hộ tiên phong tham gia xây dựng mã số vùng trồng sầu riêng phục vụ xuất khẩu. Hiện gia đình ông có 5ha sầu riêng đã được cấp mã số vùng trồng, đủ điều kiện xuất khẩu chính ngạch sang thị trường Trung Quốc.
Trước đó, với định hướng phát triển cây sầu riêng theo hướng bền vững, gia đình ông Thành đã chủ động đăng ký mã số vùng trồng và nhận được sự hỗ trợ tích cực từ hợp tác xã, chính quyền địa phương cùng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh trong quá trình hoàn thiện các tiêu chí.
Theo ông Thành, để được cấp mã số vùng trồng, toàn bộ diện tích sầu riêng phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình sản xuất an toàn, không sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật ngoài danh mục cho phép, hạn chế thấp nhất hóa chất, ưu tiên sử dụng phân bón hữu cơ và các chế phẩm sinh học.
“Việc tuân thủ quy trình để được cấp mã số vùng trồng không chỉ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn mở ra cơ hội xuất khẩu chính ngạch với giá trị cao hơn. Chúng tôi kỳ vọng thời gian tới, sầu riêng sẽ có đầu ra ổn định, giá bán tốt hơn. Đồng thời mong muốn Nhà nước, doanh nghiệp và người dân cùng xây dựng lộ trình bài bản, tạo liên kết bền vững để phát triển lâu dài ngành hàng sầu riêng”, ông Thành chia sẻ.
HTX Nông nghiệp và Dịch vụ Hùng Thơm Gia Lai (xã Hra) là một trong những đơn vị điển hình khi đã được cấp 7 mã số vùng trồng cho cây chanh dây với tổng diện tích hơn 126 ha. HTX hiện tổ chức liên kết với nông dân sản xuất chanh dây theo tiêu chuẩn GlobalGAP, đạt năng suất từ 45 - 50 tấn/ha. Bà Đỗ Thị Mỹ Thơm (HTX Nông nghiệp và Dịch vụ Hùng Thơm Gia Lai) cho biết, nhờ được cấp mã số vùng trồng, hoạt động liên kết với doanh nghiệp xuất khẩu trở nên thuận lợi hơn, qua đó giúp HTX mở rộng thị trường sang Châu Âu và Trung Quốc.
“Khi nông dân tham gia liên kết, xây dựng mã số vùng trồng, lợi nhuận mang lại rất cao. Đáng chú ý, đầu ra sản phẩm được đảm bảo ổn định, không còn tình trạng bị ép giá như trước đây”, bà Thơm chia sẻ.
Chuối đang trở thành cây trồng chủ lực của tỉnh Gia Lai với 28 mã số vùng trồng đã được cấp trên diện tích hơn 3.200ha. Ảnh: Tuấn Anh.
Tương tự, HTX Sản xuất - Thương mại - Dịch vụ - Du lịch nông nghiệp Ia Mơ Nông (xã Ia Ly) đã được cấp 3 mã số vùng trồng cho 124ha sầu riêng. Hiện toàn bộ sản lượng gần 2.000 tấn/năm của HTX đều được xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc. Ông Lê Văn Thanh, Giám đốc HTX cho biết, giai đoạn đầu khi triển khai xây dựng mã số vùng trồng, nhiều hộ dân còn e ngại do quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn khá chặt chẽ và phức tạp. Tuy nhiên khi sản phẩm được xuất khẩu vào các thị trường lớn với giá trị cao, ổn định, nhận thức của người dân đã thay đổi rõ rệt, từng bước chuyển sang sản xuất chuyên nghiệp, tuân thủ quy trình.
Về phía doanh nghiệp, Công ty cổ phần Nông nghiệp công nghệ cao Hưng Sơn (xã Ia Băng) là đơn vị tiên phong trong chuẩn hóa sản xuất chuối xuất khẩu tại Gia Lai. Doanh nghiệp đã xây dựng 7 mã số vùng trồng trên hơn 400ha và 3 mã số cơ sở đóng gói. Hàng năm, sản lượng chuối của Công ty đạt từ 20.000 - 25.000 tấn, doanh thu từ 12 - 15 triệu USD.
