Hơn 2.000 chuyên gia Việt Nam đã có mặt ở các nước phía Nam bán cầu. Năng suất nhiều mô hình tăng từ 2 đến 4 lần. Hơn 30 văn kiện hợp tác đã được ký kết. Trên những cánh đồng màu mỡ của châu Phi, các chuyên gia Việt Nam mang theo kinh nghiệm canh tác được đúc kết từ chính hành trình vượt khó của một quốc gia từng thiếu lương thực.
Thế giới đang biến động nhanh chóng, các quốc gia phương Nam toàn cầu đang cùng đối mặt với những thách thức lớn về an ninh lương thực, biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên và khó khăn phát triển nông nghiệp bền vững. Nhưng cũng chính từ những thách thức đó, tinh thần hợp tác mới đang được hình thành. Đó là Hợp tác Nam - Nam.
Chỉ trong vài thập kỷ, Việt Nam đã có bước chuyển mình mạnh mẽ, mở rộng hợp tác quốc tế trong nông nghiệp. Nhiều cơ chế, chính sách về đất đai, thủy lợi, tín dụng, khuyến nông và phát triển khoa học công nghệ đã tạo động lực quan trọng để nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh của ngành nông nghiệp. Cùng với đó, hệ thống nghiên cứu khoa học nông nghiệp không ngừng được đầu tư và mở rộng. Nhiều giống cây trồng, vật nuôi có năng suất cao, thích ứng với biến đổi khí hậu đã được nghiên cứu và ứng dụng hiệu quả trong thực tiễn sản xuất.
Buổi làm việc giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam và một đối tác Châu Phi
TS. Vind Ahuja - Trưởng Đại diện FAO tại Việt Nam cho rằng: “Hợp tác Nam-Nam trong nông nghiệp không đơn thuần là chuyển giao công nghệ giữa các nước đang phát triển. Điểm mấu chốt là chia sẻ kinh nghiệm phát triển thực tế - những cách làm hiệu quả, những việc chưa hiệu quả và cách chuyển đổi. Và trong trường hợp của Việt Nam, câu chuyện không chỉ xoay quanh công nghệ nông nghiệp. Nó còn liên quan đến cải cách chính sách, phát triển thể chế và đầu tư dài hạn vào chuyển đổi nông thôn. Đó là lý do tại sao kinh nghiệm của Việt Nam ngày càng trở nên phù hợp với nhiều quốc gia ở khu vực Nam bán cầu”.
TS. Cao Đức Phát - Nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn cho biết: “Chúng ta nên và có thể chia sẻ kinh nghiệm về xây dựng chính sách phát triển nông nghiệp với nước bạn, để giúp các bạn phát triển nông nghiệp hiệu quả, góp phần phát triển kinh tế - xã hội mỗi nước, nâng cao đời sống nhân dân”.
Việt Nam hiểu rõ những khó khăn của các quốc gia đang phát triển, bởi Việt Nam đã từng đi qua hành trình đó. Chính vì vậy, Việt Nam không mang tới những mô hình quá đắt đỏ hay khó triển khai, mà mang tới những giải pháp thực tế, phù hợp với điều kiện địa phương, tiết kiệm chi phí đầu vào nhưng vẫn tạo ra hiệu quả rõ rệt trong sản xuất và phát triển sinh kế.
Các nhà khoa học và doanh nghiệp Việt Nam cùng đồng hành trong các Dự án trao đổi kỹ thuật và kinh nghiệm sản xuất nông nghiệp với các đối tác Châu Phi
Bà Ilundi Dos Santos - Đại sứ Mozambique tại Việt Nam cho rằng: “Hợp tác Nam -Nam đang mở ra những con đường mới cho đầu tư nông nghiệp dài hạn giữa các nước đang phát triển. Năm 2025, Tập đoàn Xuân Thiên chính thức khởi công xây dựng Khu công nghiệp Agrostars tại tỉnh Cõi Nới Sul, Angola, với tổng vốn đầu tư lên tới 672 triệu USD”.
Dự án được hỗ trợ bởi chiến lược phát triển nguyên liệu quy mô lớn, bao gồm 500.000 ha trồng sắn và 100.000 ha trồng bạch đàn. Sáng kiến này dự kiến thu hút tổng vốn đầu tư lên tới 4,5 tỷ USD, trở thành một trong những dự án hợp tác nông nghiệp lớn nhất giữa Việt Nam và châu Phi tính đến nay. Quan trọng hơn, đó là quá trình tạo dựng sinh kế bền vững, nâng cao năng lực địa phương và xây dựng niềm tin hợp tác lâu dài giữa các quốc gia. Với tinh thần đó, tháng 9/2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thành lập Nhóm công tác Hợp tác Nam - Nam trong lĩnh vực nông nghiệp. Nhóm công tác quy tụ đại diện các cơ quan quản lý, chuyên gia và đối tác quốc tế, hướng tới thúc đẩy chia sẻ tri thức, chuyển giao công nghệ, huy động nguồn lực và phát triển các mô hình hợp tác thực chất, hiệu quả và cùng có lợi.
Hợp tác Nam - Nam về lúa gạo là một hoạt động chia sẻ kiến thức, kỹ thuật và thương mại giữa các nước đang phát triển nhằm đảm bảo an ninh lương thực
Bà Thái Kiều Hương - Phó Chủ tịch Tập đoàn Xuân Thiện chia sẻ:“Chúng tôi kỳ vọng Chương trình hợp tác Nam-Nam sẽ sớm tạo ra một sân chơi mới để thúc đẩy các nhà đầu tư trong lĩnh vực nông lâm nghiệp tham gia vào thị trường Châu Phi. Bên cạnh đó cũng là công cụ để các doanh nghiệp được đóng góp vào vấn đề an ninh lương thực quốc qua của khu vực này”.
TS. Phạm Ngọc Mậu - Trưởng nhóm Công tác Hợp tác Nam - Nam trong nông nghiệp cho rằng: “Việc Việt Nam là nước đầu tiên thành lập nhóm công tác về Hợp tác Nam-Nam trong nông nghiệp thể hiện được thông điệp chính trị mãnh liệt: Việt Nam sẵn sàng và mong muốn được hợp tác song phương với các nước đang phát triển để đảm bảo an ninh lương thực cho nước bạn, trên tinh thần hợp tác bình đẳng, cùng có lợi”.
Châu Phi, Trung Đông đến Nam Mỹ, các chương trình hợp tác đang mở ra cơ hội để những “hạt giống tri thức” Việt Nam bén rễ, góp phần hiện thực hóa các mục tiêu phát triển bền vững toàn cầu. Nhóm công tác Hợp tác Nam - Nam sẽ là cầu nối, điều phối nguồn lực, gắn kết các tổ chức quốc tế và lan tỏa giá trị nông nghiệp Việt Nam ra thế giới. Từ hạt gạo nuôi sống con người đến tri thức nuôi dưỡng tương lai - Việt Nam đang viết tiếp câu chuyện hợp tác quốc tế bằng tinh thần nhân văn, trách nhiệm và sẻ chia.
Nguồn: Báo Nông nghiệp & Môi trường
(https://nongnghiepmoitruong.vn/video/viet-nam-la-doi-tac-tin-cay-ve-hop-tac-nam--nam-tv813939.html)
