NHỮNG CHẶNG ĐƯỜNG LỊCH SỬ
Ngay sau khi giành được độc lập, Chính phú lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã ra Sắc lệnh Không số ngày 03/10/1945 về việc bãi bỏ tất cả các công sở và các cơ quan trước thuộc Phủ Toàn quyền Đông Dương trên toàn lãnh thổ Việt Nam (Trong đó có Cơ quan Lâm chính); Ngày 01/12/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh Số 69 đưa cơ quan Lâm chính trong toàn cõi Việt Nam đặt trực thuộc Bộ Canh nông và trong cùng ngày Bộ trưởng Bộ Canh nông đã ban hành Nghị định số 01 về tổ chức Bộ Canh nông trong đó có Nha Nông chính (gồm 6 đơn vị: Viện Khảo cứu Canh nông, Sở Khuyến nông, Sở Khẩn hoang và Di dân, Sở Xã dân công tác, Túc mễ cục, Ty Nông học)
Chính phủ lâm thời sau phiên họp đầu tiên
Ngày 9/2/1952, tại chiến khu Việt Bắc , trong khói lửa của cuộc kháng chiến chống Pháp, Bộ trưởng Bộ Canh Nông đã ký Quyết định thành lập Viện trồng trọt tại Nghị định số 1-CN-QĐ-ND trên cơ sở tách các cơ quan nghiên cứu thuộc Nha Nông chính. Viện trồng trọt ra đời, thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng ta về vai trò của khoa học kỹ thuật đối với công cuộc kháng chiến và kiến quốc. Trong những bước đi đầu tiên ấy, hoạt động chủ yếu của Viện là điều tra, thu thập kinh nghiệm sản xuất của nông dân, nâng lên thành biện pháp kỹ thuật, phổ biến và vận động nông dân áp dụng các biện pháp khoa học kỹ thuật vào sản xuất.
GS.Bùi Huy Đáp-Viện trưởng đầu tiền trong những ngày ở Việt Bắc
Ngày 23/2/1955, Viện sáp nhập với Viện Khảo cứu chăn nuôi thành Viện Khảo cứu Nông Lâm tại Nghị định số 04-NL-QT-NĐ của Bộ Nông lâm. Viện được chuyển từ Tuyên Quang về Hà Nội.
Bác Hồ nói chuyện với bà con nông dân Hùng Sơn - Đại Từ - Thái Nguyên
Ngày 01/10/1957, Viện Khảo cứu Nông lâm được tách ra thành 2 viện: Viện Khảo cứu trồng trọt và Viện Khảo cứu chăn nuôi tại Nghị định số 446-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
Ngày 20/10/1958, Viện Khảo cứu trồng trọt được sáp nhập với Trường Đại học Nông Lâm, Viện Khảo cứu chăn nuôi thành Học Viện Nông Lâm tại Quyết định số 488-NL/QĐ của Bộ Nông lâm. Nhiệm vụ của Học viện là tiếp tục đi sâu nghiên cứu hoàn chỉnh kỹ thuật trồng trọt, kỹ thuật chăn nuôi; Nghiên cứu quy luật phát sinh, phát triển của các loại sâu bệnh hại cây trồng và bệnh hại gia súc, gia cầm để đề ra các biện pháp phòng trừ có hiệu quả, đồng thời biên soạn giáo trình giảng dạy cho sinh viên đại học. Bắt đầu thu thập các loại cây trồng, vật nuôi có nguồn gen quý trong nước để nhân giống, đánh giá, chọn lọc và bảo quản các nguồn gen quý đó phục vụ cho công tác lai tạo giống sau này.
Bác Hồ dùng thử máy cấy tại trại thí nghiệm lúa
Ngày 21/9/1963, Hội đồng chính phủ đã ra Quyết định số 137-CP tách Học viện Nông Lâm thành Trường Đại học Nông Lâm và Viện Khoa học Nông nghiệp. Viện được chuyển từ Gia Lâm về Thanh Trì. Cơ sở vật chất kỹ thuật, trang thiết bị toàn bộ do Liên Xô (cũ) giúp đỡ . Viện được chia thành 04 ban : Trồng Trọt; Chăn nuôi Thú y; Kinh tế Nông nghiệp; Cơ khí nông nghiệp và 02 phòng quản lý.
Ngày 29/12/1977 Bộ Nông nghiệp ra Quyết định số 410TCCB/QĐ đổi tên là Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Việt Nam. Viện tập hợp toàn bộ các viện chuyên ngành, các trung tâm, trạm trại của mạng lưới nghiên cứu nông nghiệp với trên 40 đơn vị và gần 500 CBCNV. Sau đó các đơn vị này lại tách ra hoạt động độc lập. Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Việt Nam hoạt động với 3 nhiệm vụ chính : Nghiên cứu cơ bản và tổng hợp về khoa học kỹ thuật nông nghiệp ; chuyển giao các tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất; đào tạo cán bộ khoa học có trình độ trên đại học cho toàn ngành.
Ngày 09/9/2005 Thủ tướng Chính phủ có Quyết định số 930/QĐ-TTg phê duyệt đề án sắp xếp hệ thống tổ chức Khoa học thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Quyết định số 220/2005/QĐ-TTg thành lập Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam (VAAS). Đây là những quyết định quan trọng, định hướng lại về tổ chức và nghiên cứu của hệ thống các Viện nghiên cứu thuộc Ngành nông nghiệp.
Hiện nay, Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam bao gồm 17 đơn vị thành viên (các Viện: Di truyền Nông nghiệp, Thổ nhưỡng nông hoá, Bảo vệ thực vật, Cây lương thực và cây thực phẩm, Nghiên cứu rau Quả, Nghiên cứu ngô, Khoa học kỹ thuật Nông lâm nghiệp miền núi phía Bắc, Khoa học kỹ thuật Nông nghiệp Bắc Trung Bộ, Khoa học kỹ thuật Nông nghiệp duyên hải Nam Trung Bộ, Viện Môi trường nông nghiệp, Viện Khoa học kỹ thuật nông lâm nghiệp Tây Nguyên, Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long, Viện Cây Ăn quả miền Nam, Viện Khoa học kỹ thuật miền Nam, Trung tâm Tài nguyên thực vật, Trung tâm nghiên cứu dâu tằm tơ và Trung tâm chuyển giao khoa học và công nghệ). Tại thời điểm này, Viện có 6 Giáo sư, 24 Phó giáo sư, 213 Tiến sỹ và tiến sĩ khoa học, 523 Thạc sỹ và 1124 cán bộ có trình độ đại học trong tổng số 2654 biên chế.
THÀNH TỰU ĐẠT ĐƯỢC
Là Viện đầu tiên nghiên cứu và chuyển đổi thành công vụ lúa chiêm ở phía Bắc dài ngày năng suất thấp, bấp bênh thành vụ lúa xuân ngắn ngày có năng suất cao, góp phần tăng vụ và chuyển đổi cơ cấu cây trồng.
Viện đã thu thập và đang lưu giữ, khai thác Ngân hàng gen cây trồng Quốc gia gồm 13.500 mẫu giống của 150 loài cây trồng khác nhau, trong đó chủ yếu là mẫu giống cây lương thực, thực phẩm (11.000 mẫu) và hàng trăm chủng giống vi sinh vật.
Từ năm 1991 đến nay Viện đã có 49 giống cây trồng và quy trình, biện pháp kỹ thuật được công nhận ở cấp Quốc gia, nhiều giống được phép khu vực hoá. Các kỹ thuật tiến bộ được ứng dụng rộng rãi là :
- Các giống lúa : X19, X20, X21, Xi23, CN2, AYT77, NX30, HYT57, HYT83, BM9855, LT2...
- Các giống đậu tương : AK03, AK06, ĐT93, ĐT12, ĐT2000...
- Các giống lạc : V79, MD7, L12, L14, L18...
- Các giống khoai tây : KT2, KT3, VC38-6, HH2, HH7, VT2...
- Các giống khoai lang : K51, VX37-1...
- Các giống sắn : KM60, KM94...
- Các giống điều ghép : DH66-14, DH67-15...
- Hạt giống bố mẹ lúa lai và quy trình sản xuất hạt giống lúa F1
- Quy trình che phủ ni lông cho lạc và sản xuất lạc vụ thu đông
- Biện pháp nhân giống vô tính cây điều, cây ăn quả, công nghệ cao trong sản xuất và chế biến cây điều
- Chế phẩm vi sinh diệt chuột, phân bón vi sinh đa chữc năng, phân bón hữu cơ vi sinh.
- Các tiến bộ kỹ thuật về chuyển đổi cơ cấu cây trồng và kỹ thuật canh tác bền vững...
Các kỹ thuật tiến bộ này đang được sử dụng rộng rãi trên đồng ruộng của bà con nông dân, đã và đang góp phần vào sự tăng trưởng của ngành nông nghiệp và đảm bảo an ninh lương thực Quốc gia.
Tính đến hết năm 2002, Viện đã đào tạo cho ngành 320 tiến sĩ và 510 thạc sĩ khoa học nông nghiệp. Nhiều người trong số đó được đề bạt vào các chức vụ quan trọng của các cơ quan nghiên cứu khoa học, giảng dạy, cơ quan quản lý nhà nước ở Trung ương và các địa phương.
Viện có quan hệ rộng rãi với các cơ quan nghiên cứu, các địa phương trong nước và trên 30 tổ chức, các viện nghiên cứu quốc tế như : IRRI, FAO, UNDP, ICRISAT, CIP, CIMMYT, CIAT, AVRDC, ICRAF, IPGRI, trường Đại học KYOTO, Hohenheim, Wageningen... Hàng năm, Viện đã ký hết và triển khai nhiều dự án hợp tác nghiên cứu phát triển với các nước, các cơ quan, tổ chức trên.
Ghi nhận những thành tích xuất sắc của Viện, đóng góp cho sự nghiệp phát triển nông nghiệp và nông thôn nước ta qua hơn 50 năm qua, Nhà nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý :
- Huân chương lao động hạng Nhất (1982)
- Huân chương độc lập hạng Nhì (1992)
- Huân chương độc lập hạng Nhất (1996)
- Huân chương Hồ Chí Minh (2002,2012)
- 03 đồng chí được tuyên dương danh hiệu Anh hùng lao động (1985,2000)
- 01 đồng chí được Giải thưởng Hồ Chí Minh (1996)
Nhiều tập thể và cán bộ khoa học của Viện được trao tặng các phần thưởng và danh hiệu cao quý như : Huân chương lao động, bằng sáng tạo, bằng phát minh sáng chế, giải thưởng VIFOTEX, huy chương tại các Hội chợ, Triển lãm...
|
